MIRTHE DOKTER UPDATE 4

Een brief uit Frankrijk                        Malérargues, 25 maart 2015

Beste lezer,

Allereerst de beste groetjes van hier, ik zit momenteel op een franse berg in het zuiden van Frankrijk, ter hoogte van Nimes. Op deze berg ligt een klein dorp, getiteld Malérargues (slechte wateren). Hier woont een kleine woongemeenschap tezamen in een chateâu omgeven door groene heuvels, wilde zwijnen en mistige laaghangende wolken. En ik woon hier nu voor twee weken. Niet voor de eerste keer, ik heb hier al drie maal voor een korte periode gewoond. Afgelopen zomer heb ik hier zelfs voor 6 weken gewerkt als zijnde conciërge, klusser en schoonmaakster. Wonend in een zolderkamertje in het Chateâu samen met mijn vriend. Deze plek is getiteld ‘Roy Hart Theatre’. Een theatergroep ontstaan in de jaren zeventig onder de charismatische leiding van acteur Roy Hart. Nu, veertig jaar later, tevens veertig jaar na de dood van deze beste man (hij stierf samen met zijn vrouw en minnares nog tijdens de renovatie van het Chateâu Malérargues in een fataal auto ongeluk) is deze groep een wereldberoemd toevluchtsoort voor ieder persoon die meer wil ontdekken aan zijn stem. Daarom noem ik het ook liever een groep mensen die bezig is met stem filosofie dan een theatergroep.

Over de hele wereld komen muzikanten, dansers, therapeuten, gewone huismoeders, componisten, ontdekkingsreizigers en oude hippies hier samen om te dalen en stijgen naar de krochten en toppen van hun stem. Dit onder leiding van een veertig tal Roy Hart docenten, verspreid over de hele wereld. Het werk van deze docenten is magisch en van een andere planeet. De sensitiviteit, het onmetelijke scherpe oor en de ‘oer’ aanpak van deze docenten zorgen ervoor dat je nieuwe grenzen in je stem op zoekt, weet te vinden en overschrijdt. Op zoek naar de ‘human voice’. Een magische en tevens vervreemdende manier van werken, op een idyllische en dampende plek in Frankrijk.

Screen Shot 2015-04-21 at 20.28.56 Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.04 Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.11 Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.19 Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.28
En hier heb ik momenteel mijn tweede thuis. Want wij zijn collectief verkozen als beste conciërges en klussers van de eeuw. Wat het privilege biedt om onderdeel te kunnen zijn van deze bijzondere en fascinerende groep mensen. We zijn gevraagd om twee weken naar de berg toe te komen om wat grote klussen te klaren. Wij klussen en tuinieren overdag in ruil voor een serie groepslessen van een breed scala aan Roy Hart docenten. Een nieuw project waarbij wij de luxe hebben elke avond een andere docent en zijn aanpak te ‘proeven’. We doen dit samen met nog 7 anderen. Een Deense jonge vrouw die heeft besloten haar leven in Denemarken stop te zetten en in het kasteel te gaan wonen, zo ook een Colombiaanse professionele zangeres die hetzelfde dacht, een Engelse Conservatorium studente van mijn leeftijd en een man en vrouw die samen nomadisch over de wereld trekken om theater en stem te studeren, afkomstig uit Italië en Argentinië. Tot slot werken we met Ian en Anita, Ian – een docent van de oude garde van 70 jaar oud, hij is onze leider en de grote klusjes baas en tevens onze docent. Anita is zijn mooie vrouw, een Noorse dame die samen met Ian woont in het oude ‘source house’ naast het chateâu en samen dit project organiseren.

Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.37 Screen Shot 2015-04-21 at 20.29.46 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.00 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.08
Samen zijn we twee weken in onze overalls bezig om de ramen van het kasteel te renoveren: schuren, verven, raampjes zetten. Tussendoor wat tuinieren want de zwijnen hebben alles overhoop gehaald (zwijnenplaag). En ’s avonds sluiten we af met een stemles van een elke dag wisselende docent. Een prachtige formule die het jaar perfect breekt. Lekker buiten met een rode koude neus en de handen in de aarde aan het werk, en ’s avonds de tijd nemen om weer eens echt naar je stem te luisteren en hier nieuwe verdieping in te vinden. En dan met tintelende benen het bed in, nog geurend naar terpentine. We logeren in het Chateâu bij Ivan, ook een docent van de eerste garde. Ivan is een man van 70 die zowel winter als zomer in het Chateâu woont. Hij geeft niet meer zo veel les maar is vooral bezig met het archiveren van zijn foto’s. Hij was fotograaf en heeft gedurende de 40 jaar de geschiedenis van het Roy Hart Theatre vastgelegd. Zijn boek met foto’s, getiteld Roy Hart Theatre – Ivan Midderigh, is te downloaden op Ibooks. De zwartwit foto’s in mijn blog zijn foto’s van fotograaf Ivan Midderight, uit de oude doos, toen het Roy Hart Theatre in zijn bloeitijd was.

Wij slapen nu in zijn logeerkamertje, omgeven door zijn katten, waarmee hij vele conversaties heeft. Een paar deuren verderop woont Kaya. Kaya is de 80 allang gepasseerd. Ze ziet eruit alsof je haar zo omver kan blazen, maar ze is zeer elegant, doet nog altijd aan Japanse vechtsport en yoga en bewoont samen met Ivan het koude kasteel in de winter, wanneer Malérargues verlaten is. Kaya is de oudste nog levende docent. Zij heeft zelfs nog les gehad van de inspirator van Roy Hart: Alfred Wolfsohn. En ze geeft nog steeds geregeld les.

Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.15 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.23
Het zit namelijk zo: Het begon allemaal bij Alfred Wolfsohn, een zangpedagoge vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw. Wolfsohn benaderde de stem vanuit de psychologie. Hij beschouwde de stem als de deur naar de psyche en het onderbewuste. Alfred werkte revolutionair voor zijn tijd. Hij negeerde de opvattingen over stembereik en het verschil tussen vrouwen en mannen stem en zocht naar de rek. In 1947 ontmoette de Engelse acteur Roy Hart Alfred, waarna hij bij hem in de leer ging. Toen Alfred in ’62 stierf heeft Roy besloten zijn leer verder voort te zetten onder de naam Roy Hart Theatre. Meerdere leerlingen van Alfred, waaronder Kaya, sloten zich bij hem aan. Ze ontwikkelde een theatergroep die voorstellingen maakte door middel van stem en het gebruik van ‘the human voice’, waarin de stem geen barrières kende. In 1974 maken zij een grote beslissing. Om hun werk te verder te kunnen ontwikkelen besloot de theatergroep als geheel te verhuizen naar Malérargues, waar ze een verlaten chateâu ombouwen tot hun nieuwe woon, leef en werkplek. Dit wordt het kernpunt van het Roy Hart Theatre, Waar vanuit zij over de hele wereld hun werk laten zien en doceren. 

En zo vertrekt in 1974 een veertigtal mensen naar Malérargues. Tegenwoordig zijn velen van hen al overleden, velen zijn vertrokken naar andere landen, maar een tiental mensen is nog altijd woonachtig in Malérargues. Deze harde kern van senioren docenten geven nog altijd les en docenten trainingen. Elk jaar komen er nog nieuwe Roy Hart docenten bij die de Roy Hart studie afronden. En zo zijn wij ook opgenomen in deze gemeenschap en hebben zij ons hun vertrouwen gegeven. We zijn zelfs official members en kregen net zelfs de vraag of we het niet leuk zouden vinden in het kasteel te komen wonen, voor altijd. Enfin, een soort van tweede familie dus.

Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.30 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.36 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.43 Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.51
Dit is dus de plek waar wij nu aan het werk zijn. Want er moet een nieuwe jonge generatie komen die het stokje overneemt voor de voortzetting van deze bijzondere plek. Het Chateâu is omringt door een aantal studio’s. Mooie grote ruimtes met piano en prachtig uitzicht. Er zijn gastenverblijven. In de zomer geven ze hier workshops en zijn er soms wel 100 mensen tegelijk, alle talen sprekend. Alle bedden zitten dan vol en vanuit elke hoek van het terrein hoor je mensen de meest bizarre klanken maken. De hele berg vibreert.

Momenteel, maart 2015, is het hier heerlijk rustig. Er zijn een paar docenten aanwezig die hier overwinteren. Voor de rest zijn alleen wij er. De atmosfeer is kalm en open en de natuur prachtig. In de lessen van de verschillende docenten wordt je elke keer weer uit je comfort zone gehaald. De docenten hebben de opdracht gehad hun fascinatie aan de stem met ons te onderzoeken. Ieder doet dat op zijn eigen manier, maar de kern van het Roy Hart werk is bij iedereen hetzelfde: neerdalen in het onderbewuste van je stem en psyche, hier klank aan geven en hier dan juist bewust van worden. We werken vanuit de ‘inner space’, zoals ze dat zo mooi noemen. De ruimte in diep in je buik waar de klank zich beweegt, waar de psyche samengaat met de stem. Iedere docent gaat op een andere manier op zoek naar de ‘human voice’. De een werkt vanuit improvisatie en verbeelding. De ander vanuit samenwerking en lichamelijk contact. Weer een ander vanuit ademhaling en oefeningen. Of vanuit toonladders die je moet volgen en hoger en lager gaan dan je ooit had kunnen denken. Ze zoeken het punt waar je geen controle meer hebt: Het punt waarop ik denk: ik kan niet hoger. En waarop zij je aan de hand nemen en je toch nog hoger brengen. En dan komt er een geluid wat ik niet had verwacht. Zo ontdek je registers die je niet wist dat er waren. Het is een manier van werken die ik nog nooit op deze manier had leren kennen. En verrijking van ieder persoon op deze wereld, daarvan ben ik overtuigt.

En ondertussen gaan we op de koffie bij al onze senioren vrienden. Drinken we wijn en luisteren we naar hun verhalen. Geven we cadeautjes en krijgen we cadeautjes. En na twee weken gaan we weer naar huis, met de auto in 12 uur terug over de snelweg. Waarna we ons eigen huis weer instappen, weer door gaan met waar we mee bezig waren. Alsof we twee weken in een droom wereld zijn geweest. Een wereld die je pas begrijpen kan wanneer je er geweest bent. Malérargues is een wereld in een wereld, waar je vele verhalen over kunt vertellen. En wij zullen er nog vaak naar terug gaan. Maar nu weer back to business, en ondertussen maak ik gekke geluiden die ik geleerd heb in Frankrijk en ben ik nog meer vriendjes met mijn stem geworden dan dat ik al was.

Screen Shot 2015-04-21 at 20.30.56 Screen Shot 2015-04-21 at 20.31.05
Lieve franse groetjes,
Mirthe

P.S. voor de rest gaat het heel erg goed. Zo goed zelfs dat ik al een hele hand kan vullen met het aantal grote festivals waarop IK WOU aankomend halfjaar is te zien!  We zitten in een echte stroomversnelling! Houd alvast 4 t/m 14 juni vrij voor het Delft Fringe Festival, waarbij ik het ‘HIGHLIGTH PROGRAMMA’ ben en een aangepaste versie van IK WOU maak over een oude stadsboerderij. Ook is de soloperformance van IK WOU op 9 en 10 mei te zien tijdens het ’75 jaar oorlog in de stad Festival’ in Rotterdam van het RCTH in de foyer van het RO theater. Voor actuele speeldata en tijden, kijk op www.mirthedokter.nl.

Screen Shot 2014-10-11 at 19.44.51
2324
En… er is ook groot nieuws! IK WOU is geselecteerd voor twee andere grote Nederlandse Festivals, dit goede bericht is pas net binnen dus ik hou het nog even spannend. Volgende blog verklap ik meer! Het is in ieder geval in Amsterdam van 2 t/m 12 juli en  14 t/m 23 augustus. Cliffhanger…. 
En ik ben bezig met een prachtig project in Rotterdam bij het RCTH als performer. Getitled ‘To be or not to be down’. Samen met zowel acteurs met een verstandelijke beperking als freelance acteurs maken wij een voorstelling onder leiding van regisseur Paul Röttger. Een zeer bijzondere groep en ik denk ook een erg bijzondere en belangrijke voorstelling. We zijn nu druk bezig met repeteren en onderzoeken en kennismaken. In oktober 2015 gaan we in première! Voor meer info: www.rcth.nl
 
Au revoir!



More from Mirthe Dokter

MIRTHE DOKTER – HUISBLOGGER

Dag beste lezer, ik ben Mirthe Dokter. Mijn lievelingskleur is oker geel...
Read More

3 Comments

  • Beste Mirthe, wat mooi hoe je dit allemaal beschrijft. Meer dan 30 jaar geleden begon mijn ‘ thuiskomen’, daar in Malérargues. Ik ben nu active member en Roy Harttheatre teacher. Ik woon en werk in Nijmegen, maar straks ga ik samen met Ian en in de zomer met Kaya en daarna met Carol, workshops geven. Misschien kunnen we elkaar ontmoeten. Een paar jaar geleden gaf ik op de Artez afdeling Dansdocenten twee workshops. De studenten waren laaiend enthousiast , Nettie vd Bosch afdelingshoofd , deed alles om me vaker te vragen. Maar geldgebrek en ziekte bij haar, maakte dat het in de vergetelheid raakte. Intussen doe ik stem performances en geef les. Af en toe regisseer ik en maak nu een klanktapijt voor een grotere manifestatie hier in de Stevenskerk in Nijmegen.
    Het maakt me bijzonder blij te zien dat er steeds weer mensen geraakt zijn door dit prachtige werk. Tot ziens in Arnhem of Malérargues. Je vind mij ook onder RHT TEACHERS op de RHT website. Succes en alle goeds!

    • Hoi Zwaantje! Wat een verrassing!
      Wat is de wereld toch klein: Afgelopen zomer, toen ik voor 6 weken in Malerargues aan het werk was als intern samen met mijn vriend Tim Hammer, heeft Carel mij op het hart gedrukt contact met jou te zoeken aangezien ik bezig was met het verdiepen in het werk van Charlotte Salomon voor een performance. Tot nu toe was het er nog niet van gekomen. Maar toevallig vind jij mij! Twee weken geleden, in Frankrijk, vertelde Carol me nog over jou en de workshops die je komt geven deze zomer. De wereld is een gek ding. Wat leuk!
      Mijn blog was al zo lang dat ik Charlotte niet meer kon introduceren, misschien een volgende blog, maar ik weet van Carol dat jij je ook door haar laat inspireren.
      Ik zou erg graag een keer met je willen kennismaken, super dat er een RHT docent zo dichtbij ons woont! Daar moeten wij, en zeker ArtEZ ook, gebruik van maken.

      Erg leuk op zo’n onverwachtse manier in contact te komen met je! We praten snel verder.

      Liefs Mirthe

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *