INNOVATIE VOUCHERS IN BEELD…Roderick Pieters en Elmar Noteboom

Het Art Business Centre stelt vanuit Gelderland valoriseert gelden beschikbaar voor Technische Haalbaarheids Studies (THS) in de creatieve sector. Het doel is om, relatief laagdrempelig, jonge ondernemers in de aller vroegste fase een idee met een technische component verder uit te laten werken. Een mooie kans voor creatieve ondernemers om in deze risicovolle startersfase van hun onderneming nieuwe frisse ideeën te kunnen door ontwikkelen.

Deze maand kijken we naar het onderzoek van Roderick Pieters en Elmar Noteboom

EVEN VOORSTELLEN…….
Wij zijn Roderick Pieters en Elmar Noteboom, we wonen in Arnhem en zijn beiden aan Artez Arnhem afgestudeerd.
Roderick is schoenontwerper en Elmar is tekenaar en tekendocent op een middelbare school en grafisch ontwerper bij zijn bedrijf Beeldgoed.
Omdat we al lang goede vrienden zijn en ons irriteren aan de enorme achterloze vervuiling van de meeste bedrijven en de zogenaamd duurzame visie van veel bedrijven besloten we om samen een echt 100% duurzaam en sociaal geproduceerd product op de markt te brengen.
Toen Roderick als kraamcadeautje voor de pasgeboren baby van vrienden een paar vilten schoentjes ontwierp en maakte, reageerde iedereen enthousiast en we besloten dat dit het product moest worden.
Screen Shot 2015-11-12 at 13.02.13 Screen Shot 2015-11-12 at 13.02.19
Roderick en Elmar tussen de alpaca’s van boerderij Breegroen

WAT WAS JULLIE ONDERZOEKSVRAAG?
De schoenenindustrie in Nederland is zo goed als helemaal verdwenen, bijna al onze schoenen komen van de andere kant van de wereld, waar ze met chemische processen onder slechte werkomstandigheden worden geproduceerd. Wij vroegen ons af of het mogelijk is om lokaal en op een duurzame en sociale bewuste manier schoenen te produceren.
Kan het traditionele industriële proces van schoenen productie vervangen worden door een nieuwe innovatieve manier van produceren? Kunnen wij deze industrie terug in Nederland brengen en in Nederland een nieuwe of alternatieve hele keten opzetten van grondstof tot schoen?
Wij willen in eerste instantie deze keten gebruiken om kinderschoenen te produceren. Later kan deze ook ingezet worden voor modellen voor volwassenen, maar de keuze om te beginnen met kinderschoenen maakt de investering voor het opzetten van de keten en een eerste productie aanzienlijk lager en reëler. We streven naar een schoen die relatief eenvoudig geproduceerd kan worden en zoveel mogelijk vervuilende handelingen ontwijkt, zoals bijvoorbeeld het lijmen van zolen.

Onze wens is om specifiek vilt te maken van alpaca wol, omdat het alpacavilt zachter, warmer, meer ademend en beter waterafstotend dan schapenwolvilt is. Daarnaast is het een milieuvriendelijke optie, met name omdat alpacawol niet ontvet hoeft te worden, zoals schapenwol. Na onderzoek bleek dat er nog geen bedrijf is dat alpacavilt produceert. Ook voor Wolstorm, een bedrijf dat wel al spingaren van alpaca wol produceert is vervilten van de alpaca wol iets nieuws. Wel hadden zij toevallig kort voor ons bezoek een vilt machine aangeschaft maar waren er nog niet in geslaagd hier goed vilt mee te maken. Wij willen graag op locatie gaan werken om te kijken of wij Wolstorm kunnen helpen om een methode ontwikkelen om alpacavilt van een constante hoge kwaliteit te produceren. Met name de techniek van het inleggen van de wol in de machine zou doorontwikkeld kunnen worden. Daarnaast willen wij het mengen van de wol onderzoeken om zo tot verschillende natuurlijke kleurmelanges en gradiënts te komen.
Het concrete doel is het ontwikkelen van 100% alpaca vilt van hoge kwaliteit in meerdere kleuren, dat geschikt is voor het gebruik in schoenen.
Onze eerste concrete onderzoeksvraag voor THS luidt:
Hoe kunnen wij van de alpaca wol vilt maken van hoge kwaliteit?

Daarnaast zijn wij bezig met te onderzoeken of wij natuurrubber kunnen gebruiken voor het maken van een zool. Wij willen rubber zeefdrukken op het vilt om zo de schoenen te voorzien van een zool. Door deze toepassing kunnen wij het gebruik van chemische lijmsoorten vermijden door het verlijmen van een schoen (één van de zeer vervuilende onderdelen) overbodig te maken. De eerste proeven zijn gemaakt in samenwerking met Plaatsmaken. Het vergt echter nog veel uitzoek werk, om deze techniek te perfectioneren. Met name omdat de combinatie van deze materialen binnen de zeefdruk techniek nog niet bekend is. Het doel is om de juiste methode te vinden om biologisch rubber te zeefdrukken op vilt zodat het als zool kan functioneren.

De tweede concrete onderzoeksvraag is: Kunnen wij in samenwerking met zeefdrukwerkplaats Plaatsmaken een zool zeefdrukken van natuurrubber?

HOE HEBBEN JULLIE DIT AANGEPAKT?
Om te beginnen zijn we op zoek gegaan naar een goede alpacaboerderij. Belangrijk was dat de dieren onder uitstekende omstandigheden leven en in goede gezondheid verkeren. Dit is voor ons van belang, omdat wij tot in alle details de hoogste kwaliteit willen voor onze schoen. Na een uitgebreide zoektocht, waarin we heel vaak op en neer naar Groningen, Drenthe en Friesland zijn gereden, om bij onbekende boerengezinnen koffie te drinken en alpaca’s te aaien, kwamen we in contact met Breegroen, een boerderij in Holsloot met meer dan honderd alpaca’s. Deze boerderij wordt gerund door Jaap en Bertha Nienhuis, die grote liefde voor de alpaca’s koesteren en vrijwel elk afzonderlijke dier bij naam kennen en een bijnaam hebben gegeven. Deze boerderij voldoet in alle opzichten aan onze verwachtingen. Zij gaan de wol leveren.

Aanvankelijk hebben we contact gehad met wolspinnerij en viltfabriek Wolstorm in Westerlee. Zij zijn in het bezit van een onlangs nieuw aangeschafte viltmachine, die snel en duurzaam wol kan vilten, zonder daarbij overbodig gebruik te maken van water. Dit leek ons een zeer geschikte partner, maar helaas bleek na enige tijd dat de samenwerking weinig opleverde: na meerdere proeven bleek dat er geen verbetering in de kwaliteit van het vilt mogelijk was. Wij begonnen ons af te vragen of het eigenlijk wel mogelijk is om 100% alpacavilt te maken die voldoet aan onze eisen.

Na een verdere zoektocht hebben we bij De Viltmannen in Rotterdam de viltproeven voortgezet. Na afname van ruim twintig kilo alpacawol hebben we verschillende proeven gedaan om tot het beste vilt te komen. Het vilt moet enerzijds sterk zijn en anderzijds zo zacht mogelijk. Dit is vooral een uitdaging door de geringe dikte van 2,5 mm. In eerste instantie hebben proeven laten maken met 100% alpacawol, maar ook bij De Viltmannen leverde dit geen vilt op die voldeed aan onze eisen. Vervolgens hebben we besloten de alpacawol te mengen met verschillende percentages van andere wolsoorten, zoals Merinowol, lamswol en reguliere schapenwol om zo toch tot een goed resultaat te komen. De wolmixen leverde goed vilt op, maar we bleven enigzins met een ontevreden gevoel zitten omdat de toevoeging van schapen wol toch wel afbreuk deed aan ons verhaal. Het opvallende was wel dat zelfs het vilt met 5% schapenwol nog steeds heel sterk was.

Het bleek dat De Viltmannen gaandeweg steeds beter werden in het vilten met alpacawol en dat het gewoon een meer verfijnde vilt techniek vereist dan schapenwol. Daarom hebben wij toch weer 100% alpacavilt laten maken en dankzij de verbeterde techniek bleek het toch mogelijk te zijn om 100% alpaca vilt te maken die voldoet aan onze eisen: het is zowel vormvast als sterk. Hier zijn wij natuurlijk erg blij mee want het is fantastisch materiaal. Superzacht!

Screen Shot 2015-11-12 at 13.03.43
Sabine van De Viltmannen legt een proeflap met alpacawol

Daarna hebben we nog een serie laten maken waarin we ook de ‘afvalwol’ (losse kortere vezels/haren die ze weggooien na het kaarden) lieten verwerken. De kwaliteit van het vilt was nog steeds superieur. Een mooie ontdekking omdat we nu meer vilt uit dezelfde hoeveelheid wol kunnen halen.
Ook zijn er kleuronderzoeken gedaan. Wij wilden het resultaat zien van 100% natuurlijke kleuring van het vilt. Dit is gedaan door de wol te kleuren in water dat is gemengd met ui, biet, blauwe bes, sinaasappel, spinazie en verschillende soorten thee.

Een ander onderdeel van ons onderzoek richt zich op het zeefdrukken van het uitgekozen vilt. Omdat de zool van de schoen moet worden voorzien van een rubberlaag, om het stroever te maken voor meer grip op de grond, zal het merklogo onder de zool worden gezeefdrukt. Omdat dit met natuurrubber dient te gebeuren en dit geen standaard procedure is, moeten wij onderzoeken hoe dit het best kan geschieden.
Hiervoor hebben we ons tot Plaatsmaken in Arnhem gericht, een werkplaats voor zeefdrukkerij. Samen met hen zijn we op dit moment bezig met het zoeken naar de juiste methode voor deze toepassing. Ook hebben we gezocht naar een geschikte partner voor het produceren van de schoentjes. Het liefst wilden we samenwerken met een sociale werkplaats maar dit viel nog niet mee omdat ons productieproces stanzen en stikken vereist. Uiteindelijk hebben we toch de juiste partner gevonden in Glober. Bijkomend voordeel is dat zij in Arnhem gevestigd zitten, waar wij ook het vilt gaan zeefdrukken. Bij Glober hebben we al de eerste prototypes laten maken, naar grote tevredenheid van ons èn van de medewerkers. Zij kunnen niet wachten om te beginnen met de productie. Normaal gesproken maken zij slechts een onderdeel van een product, maar met Miles maken ze een volledig schoentje in een paar minuten.

WELKE BEDRIJVEN ZIJN ER BIJ BETROKKEN?
Zoals hierboven vermeld werken wij samen verschillende bedrijven:
De wol is afkomstig van boerderij Breegroen.
De samenwerking met Wolstorm is gestopt omdat zij geen vilt konden produceren dat aan onze wensen voldoet.Toen hebben we het viltproces door De Viltmannen in Rotterdam laten doen. Zij ontvangen de ruwe wol, kaarden deze en vilten het in gelijkmatige lappen in twee diktes. Ook gaan zij in de toekomst de wol kleuren.
Zodra het vilt naar Arnhem is vervoerd, wordt bij Plaatsmaken een rubber laagje onder de zool gezeefdrukt en daarna gaat Glober het vilt stanzen en in elkaar stikken.

WAT ZIJN DE RESULTATEN?
De viltonderzoeken waarin we verschillende wolmixen hebben laten maken en vervolgens getest zijn afgerond. Hier volgt een overzicht van de verschillende proeven: 10% merinowol en 90% alpacawol, 20% merinowol en 80% alpacawol, 30% merinowol en 70% alpacawol, 40% merinowol en 60% alpacawol, 50% merinowol en 50% alpacawol, 10% lamswol en 90% alpacawol, 20% lamswol en 80% alpacawol, 30% lamswol en 70% alpacawol, 40% lamswol en 60% alpacawol, 50% lamswol en 50% alpacawol, 100% alpacawol met enkel de meest hoogwaardige wol, 100% alpacawol met een combinatie van zowel hoogwaardige als wat minder goede wol.

Het vilt van 100% alpaca wol voldoet volledig aan onze eisen! Uit alle viltonderzoeken is gebleken dat 100% alpacawol zowel sterk als zacht is. Door het niet te mengen met andere wolsoorten, blijft het een puur product en worden extra handelingen en partijen overbodig.
De resultaten van de kleurproeven lopen sterk uiteen. De kleuren zijn naar onze mening mooi, maar omdat we niet dol enthousiast zijn en omdat het kleuren van het vilt een extra tussenstap is, hebben we besloten om de eerste oplage van de schoenen in de natuurlijke wolkleuren te produceren. Deze kleuren zijn van zichzelf erg mooi en divers: van crèmewit tot grijs, lichtbruin en donkerbruin. Ook combinaties van deze kleuren zijn mogelijk, op verschillende manieren, zoals strepen in twee kleuren, de twee zijden van het vilt in twee verschillende kleuren of een verloop van de ene in de andere kleur.
Omdat we veel vilt nodig hebben voor de proeven met het zeefdrukken van natuurrubber en omdat het productieproces van het vilt veel tijd in beslag heeft genomen, zijn we pas onlangs begonnen met de zeefdrukproeven. Hiervan zullen de resultaten zeer binnenkort duidelijk worden.

Omdat de viltproeven goed zijn uitgevallen, betekent dit voor zowel Breegroen als De Vitmannen dat ze betrokken zullen worden in het productieproces. Ook Glober wordt onze vaste partner.

Screen Shot 2015-11-12 at 13.02.38Enkele resultaten van de viltproeven

WAT IS JULLIE VOLGENDE STAP?
In de eerste instantie wachten we op de resultaten van de zeefdrukproeven. Zodra deze zijn afgerond, hebben we alle stappen van het proces onderzocht. We zijn momenteel op zoek naar middelen om de productie te financieren. Zodra we deze hebben, kunnen we het gehele productieproces in gang zetten. Vervolgens zijn er nog heel veel zaken die we moeten onderzoeken en regelen, denk aan schoenendozen, veters en vetergaten, garen, een website met webwinkel en een verzendmethode. En dit alles moet duurzaam zijn en voldoen aan de hoogste kwaliteitseisen. Zodra alles eenmaal klaar is, moeten we zorgen dat Miles in de juiste winkels komt en dan is het tijd om voor naamsbekendheid te zorgen. We zijn dus nog wel even zoet met Miles!
Tijdens het onderzoek is ons wel duidelijk geworden dat het niet eenvoudig is om een 100% duurzaam en sociaal geproduceerd product vanaf het begin te produceren en daarvoor een productieketen op te zetten. En dan moeten we nog beginnen aan het op de markt brengen ervan.

Als we ons niet zouden interesseren voor dierenwelzijn, de impact die het product op het milieu heeft en het welzijn van de werknemers die de schoenen in elkaar zetten, dan zou het veel makkelijker zijn. De kwaliteitseisen lijken ons soms in de weg te staan van een eenvoudig proces.
Toch twijfelen we niet aan onze idealen om van Miles een product te maken met de hoogst mogelijke kwaliteitseisen. Het wordt een topproduct en op deze manier is het des te meer een interessant proces waarin we veel leren. De ervaring die we opdoen kunnen we in de toekomst gebruiken om andere bedrijven te helpen bij het opzetten van een duurzaam en sociaal geproduceerd product. Zo hopen we bij te dragen aan het vormen van een nieuwe standaard voor verantwoord ondernemen.

Met vriendelijke groet,
Roderick Pieters & Elmar Noteboom

 

 

Written By
More from Cily Smulders

OPROEP: ArtEZ ontwerpers (alumni) voor betaalde pitch in SMART DESIGNED SOLUTIONS

SMART DESIGNED SOLUTIONS is een initiatief van het ArtEZ Art Business Centre,...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *