MET ANDERE WOORDEN UPDATE 2

Innovatio met andere woorden

Proloog
De etymologie -ofwel afkomst- van het woord innovatie reikt terug tot het Latijnse woord innovatio en betekent ‘vernieuwing’. Een populaire hedendaagse term die haar glans dreigt te verliezen. Wellicht door het gebrek aan geloofwaardigheid, wellicht door het te pas en onpas inzetten ervan. Laten we inzoomen op het MAW en onze afkomst -de vrije kunsten- om te kijken wat het woord innovatie wezenijk zou kunnen betekenen.

Bij het woord innovatie denk je al snel aan het verbeteren of bevorderen van een bestaand iets, meetstal een fysiek materieel iets zoals een computer, telefoon, auto of zonnepaneel. Het verbeteren of bevorderen van, heeft dan al snel een afwijzend gebaar richting het bestaande: we moeten innoveren omdat het oude niet meer goed genoeg werkt. Hierdoor ontstaat er een scheiding tussen twee werelden; de oude en een nieuwe wereld. Echter als we kijken naar de zogenaamde hedendaagse vernieuwingen, zien we dat die nieuwe wereld niet per definitie beter werkt dan de oude. Neem bijvoorbeeld je nieuwste software-update: je computertje draaide altijd lekker vlot, tot het moment dat je die allernieuwste, prachtig uitziende software installeert. Je computer is trager dan ooit te voren en je wilt het liefst de update ongedaan maken. Of in een groter verband: aan het begin van de industriële revolutie bedachten onze voorouders machines om ons minder werk te laten verrichten; tegenwoordig werken we echter meer dan ooit tevoren en zijn bovendien 24/7 bereikbaar van heb ik jou daar. Vernieuwing, ofwel innovatie gaat dus wellicht over iets heel anders dan het verbeteren van een oude wereld?

De schone, vrije, autonome, beeldende kunsten
Laten we de vraag waarmee de vorige alinea afsloot verder uitwerken. De term innovatie is een taboe in de beeldende kunsten, de gedachte van vernieuwing echter niet. Dit is een oude bekende; als kunstenaar moet je werk zich constant onderscheiden door te vernieuwen. Anderzijds wordt gezegd dat toch alles al gedaan is, en dat vernieuwing geen zin heeft. Maar waarom zou innovatie een taboe zijn als we wel willen vernieuwen maar dit niet denken te kunnen? Het lijkt een vorm van obstipatie te zijn die krampachtig achterom kijkt, het verleden in: hoe kan ik beter schilderen dan Rembrandt, of zijn werk innoveren? Je merkt het al, een merkwaardige gedachte.

Hier ligt de kern en het antwoord op de vraag of innovatie wellicht niet over iets heel anders gaat dan verbeteren van het oude: innovatie, of vernieuwing zou je vanuit het transformerende perspectief kunnen bekijken. Dit duidt op een ontwikkelingsproces van bijvoorbeeld software-update 1.0 naar software-update 2.0, er is een groeiproces gaande die het oude niet uitsluit, maar juist omvormt tot een nieuw stadium. Het klassieke voorbeeld is dan natuurlijk de zonnebloempit. Je plant deze in de grond en door o.a. water en warmte innoveert, vernieuwt, transformeert, groeit en ont-wikkelt dit zaadje zich stap voor stap tot een mooie zonnebloem (die dan overigens vervolgens weer opnieuw begint door haar zaden af te werpen). De zonnebloempit innoveert dus niet lineair, maar circulair en vernieuwt zich met de omstandigheden van haar omgeving en tijd mee (is er veel zon, dan groeit de zonnebloem harder en visa versa). Innovatie aan het begin van de 21e eeuw, nu dus, zou meer mee mogen deinen met de voeding die zij uit haar omgeving krijgt.

De gedachte van innovatie mist tegenwoordig als het ware een danspartner, die haar uitnodigt om met het lied van de tijd waarin wij leven mee te bewegen. Zou deze danspartner de (beeldende) kunst kunnen zijn, om zo de gedachten over innovatie niet uitsluitend te richten op het beter maken van, maar meer op het transformeren naar?

Met Andere Woorden in vernieuwing
De afgelopen maanden stonden voor het MAW in het teken van twee elementen: enerzijds verkeerden wij in een kunstmatige stroom en anderzijds in een natuurlijke ontwikkeling. De kunstmatige stroom houdt in dat wij ons juridisch tot stichting laten bestempelen. Dit is in allerlei opzichten voordelig als het gaat om opdrachten aannemen, subsidies aanvragen en andere technische elementen. Echter vragen wij ons natuurlijk af of wij überhaupt wel mee willen doen aan deze vooropgezette juridische vormen, die wellicht niet voldoen aan de eisen van het wezen MAW. Dit heeft een crisis veroorzaakt die de vraag opwerpt hoe wij omgaan met het institutionaliseren van onszelf. Dit weerklinkt in de natuurlijke ontwikkeling van onze projecten. Wij realiseerden ons dat het werken in opdracht op het moment niet de juiste vorm is om onze basis mee te bouwen. Na enkele potentiële opdrachtgevers te hebben gesproken werd dit zichtbaar voor ons en willen de aandacht nu weer terugleggen op projecten die vanuit een contextuele noodzaak ontstaan. Dit zou natuurlijk een opdracht kunnen zijn, maar is in de juiste vorm nog niet op ons pad gekomen.

Onze wil voor nu is om een balans te vinden tussen het meer technische/kunstmatige en natuurlijke/intrinsieke proces. We zijn uitgegleden richting het kunstmatige (ja ja, zoals op de afbeelding te zien) en willen onze intrinsieke werkwijze weer oppakken.

Dit doen wij door in januari naar een prachtige studio in het centrum van Arnhem te verhuizen en zo de winter door te brengen, terwijl de wereld in vuur en vlam staat…en naar een danspartner zoekt.

Wordt vervolgd.

More from Met Andere Woorden

MET ANDERE WOORDEN UPDATE 3

‘Too Artist to Act’ 12 februari jongstleden vond het symposium Chaos &...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *