JOANNE HAKKERT UPDATE 3

Museum zonder muren

Mijn opa van moeders kant werkte het grootste deel van zijn leven voor de NS. Wat begon met een eentonig baantje bij een verlagen spoorwegovergang in Twente, groeide uit tot een levenslange liefde voor de ‘Nederlandse Spoorwegen,’ zoals hij het keurig bleef noemen. Als kind nam hij me, ook na zijn pensioen, dan ook altijd graag mee voor een ritje met de trein. We stapten in op het station in Nijverdal, gingen naar station Almelo of Zwolle, haalden daar een ijsje of iets anders te snoepen en gingen weer terug. Als er iemand was die begreep dat in sommige gevallen de reis belangrijker is dan de bestemming, dan was hij het wel. Ondanks het feit ikzelf een iets meer turbulente liefdesrelatie met de NS heb, ben ik het reizen met de trein de afgelopen jaren blijven waarderen.
Foto_1_treinleven
[collage van #treinleven momenten]

Mijn eerste jaar ArtEZ reisde ik iedere dag heen en weer tussen mijn studentenkamertje in Utrecht en Arnhem en de overige drie jaar tussen Den Bosch en het inmiddels vernieuwde station Arnhem. Al voelde het soms als verloren tijd, [29-04-2015, 18:32: Vertraging. Er staat een kapotte trein in de weg. POEPTREINEN] vaak maakte ik gebruik van de tijd om wat huiswerk te maken, of om me heen te kijken [22-05-2015, 10:36: Net als je denkt dat je alles gezien hebt, wisselt het meisje naast je in de trein van bh.] Toen de eentonige rit Den Bosch – Arnhem tijdens mijn stage afgewisseld werd met Den Bosch – Rotterdam, bleek station Rotterdam een innovatieve afleiding te bieden. Als ik vertraging had, of simpelweg te laat uit de studio was vertrokken, kon ik in de aankomsthal op grote digitale schermen namelijk iedere week andere filmfragmenten zien.

Foto_2_dropstuffDH
[digi scherm Den Haag, credit: Dropstuff]

Toen ik vanuit de organisatie van de TENT Academy Awards, waarvoor ik met mijn afstudeerproject genomineerd was, werd benaderd om een fragment van mijn film op juist zo’n digi-scherm te vertonen, voelde dit als een van de meest toepasselijke locaties voor mijn werk. Niet alleen omdat ik in stationshallen overal in Nederland heb gewerkt, heb gehuild en stiekem mee heb zitten luisteren met telefoongesprekken, maar ook omdat de stationshal een niemandsland is, waar je niet anders kan dan even stilstaan. De organisatoren achter de programmering van deze schermen: ‘Dropstuff’, omschrijven het netwerk van publieke schermen op de Nederlandse trein- en busstations zelf als een “Museum zonder muren.” Wekelijks worden deze schermen bekeken door 1,5 miljoen mensen. 1,5 miljoen mensen die net als ik jarenlang, de tijd proberen te doden en, hopelijk, geboeid worden door wat ze zien.

De relatie tussen het treinstation en de film, is bovendien niet nieuw. L’arrivée d’un train en gare de La Ciotat, een stomme film die geproduceerd werd door de gebroeders Lumiere, werd voor het eerst vertoond in 1895. De 50 seconden durende film toont een stoomlocomotief die het station van de Franse kustplaats La Ciotat binnenrijdt. Het verhaal gaat dat bij deze eerste vertoning, het publiek dusdanig overweldigd was door het bewegende beeld van een naderende levensgrote trein, dat men in paniek de bioscoopzaal uitrende.

L’arrivée d’un train en gare de La Ciotat

https://www.youtube.com/watch?v=xlkT2D0PH2s

Zelfs al valt deze reactie te betwisten, feit is dat het schokeffect van de binnenrijdende trein in vroege jaren van de film nog vaak gebruik werd. Walter Benjamin omschrijft de populariteit van dit schokeffect, dit moment van plotselinge stilstand, in zijn publicatie What is Epic Theatre, als volgt: “The damming of the stream of real life, the moment when it’s flow comes to a standstill, makes itself felt as reflux: this reflux is astonishment.” Juist daarom, in dit niemandsland tussen komen en gaan, waar het dagelijks leven letterlijk tot stilstand komt, hoop ik op een kleine schok bij de toevallige passanten van mijn werk. Een kleine schok die bij het voortzetten van de reis aanzet tot nieuwe ideeën en reflectie. Men noemt het niet voor niets “a train of thought.”

 

More from Joanne Hakkert

JOANNE HAKKERT update 5/5

de snelheid, de stilstand In zijn werk ‘WE: Variant of a Manifesto’...
Read More

1 Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *