Met Andere Woorden update 5/5

Aan de (bijna afgestudeerde) student

Met Andere Woorden

Wat is de rol van kunst en de kunstenaar aan het begin van de 21e eeuw? was de vraag waarmee we het eerste artikel in deze reeks begonnen. Een vraag die ontstond vanuit het verlangen om de grenzen van kunst te verleggen en daarmee aansluiting te vinden met de noden van de tijd waarin we leven —het begin van de 21e eeuw.

Deze vraag is voor ons nog steeds even actueel als een jaar geleden, maar is ook een nieuw perspectief rijker; die van het afgestudeerd zijn en in het ‘diepe’ springen. Zo is de ontwikkeling van het MAW langzaam gegaan, maar hebben wij beiden als oprichters van het MAW los van elkaar verschillende gebieden geraakt, die deze vraag met zich meedragen. Zo zijn wij betrokken geweest bij Sonsbeek ’16, het opzetten van de nieuwe Master Artist Educator aan ArtEZ, het lanceren van de coöperatie ONSbank van Het Instituut in Amsterdam, het mede ontwikkelen en vormgeven van studium generale symposium ‘Chaos & Conflict’, De Visionarissen staat alweer voor haar zesde samenkomst en is er gewerkt als artistiek adviseur bij De Nieuwe Hanze Unie.

Na onze intense samenwerking tijdens onze studietijd besloten we afgelopen zomer om het MAW om te dopen tot een stichting, maar ook vooral om ons eigen pad los van elkaar te ontwikkelen. Het laatste heeft in werkelijkheid en in retrospectief meer aandacht gevraagd en gekregen dan gedacht. Of zoals de Triodos Bank propageert: ‘wat je aandacht geeft groeit’. Het ideaal van het MAW —besloten in de inleidende vraag van deze tekst— drong echter wel tot diep in onze individuele projecten door, en werd zo van conceptuele vraag tot werkelijkheid.

Ogenschijnlijke onvoorwaardelijkheid

Een vraag die hieraan toegevoegd kan worden is, hoe open te staan voor vragen van ‘de ander’ zonder het ‘ik’ of ‘individuele zelf’ te verliezen. De ogenschijnlijke onvoorwaardelijkheid van studeren verdampt direct na het afgestudeerd zijn; vragen die op je afkomen —dit keer niet door docenten of medestudenten — van buitenaf, dragen een totaal ander karakter met zich mee dan tijdens het studeren. De verantwoordelijkheid tijdens het aangaan van een dergelijke vragen beïnvloed niet alleen je eigen studieresultaat en daarmee je persoonlijke ontwikkeling, maar heeft een veel grotere impact. Vrij voor de hand liggend zou je kunnen zeggen. Toch is het beleven van deze vernieuwing (innovatie) vaak oorzaak van het herhaaldelijk te raden gaan bij het ‘zelf/ik’, of het ingeslagen pad (bv. ingaan op de vraag van buitenaf) overeenstemt met wat je zelf wilt en kan (ontwikkelen). Andersom wordt de relevantie groter of een zelf gekozen onderwerp en ‘creatie’ daadwerkelijk past bij de noden van je omgeving. Niet het ‘aanpassen aan’, maar het raken van de ‘werkelijkheid’ wordt hiermee bedoeld (geef je een baby van 3 maanden jong een boterham, kom je er vrij snel achter dat dit een slechte zaak is. Melk daarentegen, raakt de werkelijkheid scherper en beantwoort de vraag van buitenaf (de baby) op een passendere wijze. Zo ook de initiatieven die je neemt of op je afkomen).

Deze uiteenzetting valt ook goed op het MAW toe te passen. Zo raakte ons initiatief van het hervormen van de Raad van Toezicht van ArtEZ in 2014 de werkelijkheid op een dusdanige wijze, dat dit in korte tijd werkelijkheid werd. Echter, lag de noodzaak na het afstuderen klaarblijkelijk meer op het vinden van een nieuwe frequentie, die zich uitte in de eerder beschreven projecten (bekijk de linkjes ook eens).

Volgende stap

In ons vorige artikel van april beschreven we het project met gevangenen in Arnhem-Zuid dat momenteel wordt ontwikkeld. Dit is een voorbeeld hoe sommige projecten (vanuit een vraag van buitenaf) anders kunnen verlopen dan je graag zou willen. Door alle betrokken partijen is de ‘schot in de zaak’ ver te zoeken. Dit zorgt voor een traag proces, wat zeker geen waardeoordeel is maar een kenmerk van dergelijke vragen van buitenaf. Toch, traag maar gestaag zoeken we verder en ontdekken we allerlei methoden en vaardigheden die we nooit eerder hadden kunnen ontdekken, juist door met het hoofd tegen een muur aan te lopen. Vaak wordt bijvoorbeeld een lezing, of zelfs bij een blog voornamelijk het positieve benaderd, het succesverhaal. Maar vergeet niet, een succesverhaal bestaat niet zonder het contrast van een traan.

Om deze reeks artikelen af te ronden willen we graag het proloog van ons eerste artikel als epiloog laten spreken.

Epiloog

‘De mens als soort wordt naar zijn idee gedreven door een verlangen naar gemeenschappelijk welzijn; zijn ethische bewustwording wordt gevoed door zijn contact met het schone. Kunst moet in dienst staan van dit proces. Kunst wilt verheffen en aan de hand van het schone – het zintuiglijk waarneembare, hoe gebrekkig ook – de weg wijzen naar het goede en de waarheid. Bij kunst gaat het uiteindelijk om ethische vervolmaking,’

– uit ‘Wat is Kunst’ van Lev Tolstoj.

More from Met Andere Woorden

De Muur voor Verandering, 19 juni van 15-22h

Grenzen lijken vaak symbolen van natiestaten, maar toch worden ze vaak door...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *