DOMAS VAN WIJK – HUISBLOGGER UPDATE 2

Voor het Art Business Centre schrijf ik het komende jaar om de twee maanden een blog. Daarin vertel ik  over het pad dat ik afleg naar het kunstenaarschap als alumnus. In dit blog zal ik niet alles vertellen wat ik mee maak maar richt ik mij op het thema innovatie. Dat is maar goed ook anders redde ik het niet met zes blogs per jaar .

In dit blog wil ik een beter inzicht geven over wat ik versta onder ‘’Innovatie”. Ook wil ik een voorbeeld geven over een project wat ik gedaan heb waar mijn idee over innovatie botste met mijn opdrachtgevers en hierdoor uiteindelijk eindigde in een catastrofe.

Wat versta ik onder innovatie?

Het woord innovatie neem ik maar zelden in de mond. Het is een term die ik sterk associeer met de commerciële bedrijfssector. Zij hebben de term geadopteerd en groot gebracht als één van hun gelijken. Want als je als bedrijf tegenwoordig niet innovatief bezig bent hoor je er eigenlijk niet bij. Misschien is dat de reden dat ik het zelf liever over ‘Vernieuwing’ heb, de letterlijke betekenis van innovatie.
Vernieuwing ligt ten grondslag aan mijn definitie en zingeving van kunst en kunstenaarschap. Waarom? Hier zou ik hele boeken aan kunnen wijden maar om het nog enigszins behapbaar te houden hier een korte samenvatting:

Het kunstenaarschap is een van de weinige beroepen/sectoren waarin nog enigszins belangeloos gedacht kan worden.
De functie ligt niet in zaken als levensbehoefte of geld of andere doelmatigheden maar veel meer in een soort doelmatigheid zonder doel. Een stukje ruimte in het leven waar nog stil kan worden gestaan bij wat er nu eigenlijk gebeurt in het leven en hoe daar mee om te gaan. Kunstenaars scheppen alternatieve realiteiten. Hiervoor is niet alleen een grote scheppingsdrang nodig, maar ook een scherpe analyse van hun tijd en de wereld om hen heen.
Een kunstenaar probeert patronen structuren en/of fenomenen te herkennen,  gebruikt deze als materiaal en buigt er zijn wereld van. In mijn kunst probeer ik dit te bereiken door relaties te zoeken tussen werelden en door deze nieuwe verbinding vertellen de objecten een nieuw narratief.
Doordat kunst zich erg bezig houdt met het nu en daar een nieuw positie op probeert te vinden naar een persoonlijke voorkeur, is het kunstenaars beroep een uitstekende omgeving waar vernieuwing kan plaats vinden.

Dit is een van de ideeën die centraal stond in mijn afstudeerwerk. En blijkbaar sloeg het aan want ik ben genomineerd voor meerdere prijzen. Een van die nominaties was de ‘Smurfit Kappa Design Challenge‘.  (Smurfit Kappa is een van de grootse karton fabrikanten van de wereld) Het idee was dat zij op de Dutch Design Week wilde staan en hiervoor ‘Het Instituut‘ werd gevraagd een selectie te maken van net afgestudeerde studenten van ArtEZ. de selectie bestond dan groten deels uit productdesigners. En ik zat er ook tussen. Begrijp mij niet verkeerd ik maar ik zou mijn werk absoluut geen ‘design’ noemen. Blijkbaar durfde men dit toch met mij aan te gaan en met veel goede zin ben ik aan de slag gegaan.

Laat ik vertellen hoe dit proces verlopen is…

Eerst werden we uitgenodigd om langs te komen op de Nederlandse vestiging van het bedrijf. We werden hartelijk ontvangen en kregen een rondleiding door de fabriek. Daarna kregen we een presentatie over de visie op karton en wat ze van ons verwachten. De boodschap was duidelijk het  is een duurzaam bedrijf die op het gebied van  innovatie wil uitbreiden en daardoor deze challenge heeft omarmt. Men hoopte dat wij als kunstenaars met een nieuwe blik naar het materiaal konden kijken. We hoefden geen enkele concessiee te doen. We konden denken en doen alsof het ons afstudeerproject was alleen dan met karton. Het was wel de bedoeling dat we iets nieuws maakten. Gelijk heb ik aangegeven dat ze niet een product van mij konde verwachten. Dit was geen enkel probleem. Ik ben aan de slag gegaan. Gaande weg het proces werd ik steeds enthousiaster verpakking speelt een steeds belangrijker rol in het digitale leven.

De verpakking is altijd al een marketing tool geweest om de keuzes en dus het gedrag van de consument te beïnvloeden. Echter nu in het digitale tijdperk worden steeds meer producten online gekocht. Ik vind het interessant hoe verpakkingen een rol spelen bij de verkoop via het internet. Dit gebeurt bijvoorbeeld via unboxing video’s. Dit fenomeen heb ik voor dit project bestudeerd en mijzelf de volgende vraag gesteld:

Waarom zijn unboxing video’s zo populair? Dienen ze een praktisch doel, of zit er meer achter?


Opvallend is de sensuele aura die rondom deze filmpjes hangt. Het uitpakken van je aankoop lijkt een opwindend ritueel te worden. De nieuwheid, de luxe, de perfectie van een nieuwe telefoon, een camera, of een parfumfles, worden uitgespeeld in de gebaren van het uitpakken. Hypergevoelige microfoon, extreme close ups, ze erotiseren de omgang met het uitpakken van de kartonnen doos. Denk aan het maagdelijk moment wanneer een iPhone wordt geboren: Terwijl je de deksel optilt glijdt de onderkant langzaam en geheel vanzelf naar beneden. Vervolgens trek je voorzichtig het maagdelijke vlies van je ongerepte scherm en voilà, je hebt alle de ingrediënten die nodig zijn voor een unboxing video.

Je vraagt je af: vieren deze mensen de veroverde buit en delen dit plezier. Maar wie is de jager en wie is de prooi? Dit soort filmpjes worden namelijk vaak zwaar gesponsord. Ik ervoer heel veel verbintenis met deze nieuwe vorm van marketing met hoe jagers hun prooien lokken met lokfluiten. Een lokfluit doet namelijk het geluid na van hitsige vrouwtjes, dit om de bronzige mannetjes te lokken. Om ze vervolgens af te  knallen en thuis boven de haard te hangen op een trofee plank.


In het werk voor de Dutch Design Week wilde ik deze twee werelden combineren tot één werk.
Dit idee heb ik gepitched tijdens het tweede selectie moment. Een commissie heeft toen besloten dat ik het idee kon uitvoeren. Men vond dat mijn werk humor had en dat het bedrijf lef toonde om het werk te laten zien.

Helaas heb ik niet op de Dutch Design Week gepresenteerd. Achteraf blijkt dat een aantal mensen bij het bedrijf problemen hadden met mijn werk. Dit hebben ze nooit eerder uitgesproken. Ik denk dat ze bang waren om het verwijt te krijgen dat ze niet openstaan voor vernieuwing, ondanks dat ze nadrukkelijk gezegd hadden hier wel voor te staan en met mijn idee in zee wilden gaan. Ik weet dit is een aanname echter er waren een aantal zaken die mijn gevoel bevestigden. Zo werd er steeds geprobeerd mijn werk aan te passen in iets waar ik totaal niet achter stond. Ook ontving ik het karton waar mee ik moest werken pas 4 dagen voor de Dutch Design week startte. Dit gaf mij onvoldoende de tijd te realiseren wat ik wilde creëren. Ik heb het werk uiteindelijk wel afgekregen maar dat werd door hen als onvoldoende beschouwd..

Ik vind het een positieve vooruitgang dat bedrijven graag innovatief bezig zijn en hier ook geld insteken. Jammer is het wel dat het begrip innovatie bevuild is geraakt. Het is een term waar bedrijven zich graag mee verbinden maar als ze merken wat dit kan inhouden er toch voor terugdeinzen. Innovatie dient geen commercieel doel in mijn ogen is het een morele plicht.

More from Domas van Wijk

DOMAS VAN WIJK – HUISBLOGGER UPDATE 3

‘Stum und drang’ In deze blog deel ik mijn ervaringen en belevenissen...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *