DOMAS VAN WIJK – HUISBLOGGER UPDATE 4

In alle eerlijkheid

Oké dit is mijn vierde blog.
En om eerlijk te zijn vind ik het schrijven van deze blogs altijd erg moeilijk. De ‘death-lines’ komen altijd op het verkeerde moment. Tevens heb ik mijn hele leven te horen gekregen dat ik absoluut niet kan schrijven. Dus steeds als ik iets moet schrijven zakt de moed me al in de schoenen en slaat de stress toe.
Toen ik dit probleem met m’n vader deelde zei hij dat ik mijn blog in stukjes moest hakken en niet als één groot geheel moest zien. Toen ik hem vroeg welk stukjes dan? Zij hij dat ik op z’n minst een inleiding moest hebben. Toen ik hem vroeg wat er dan in die inleiding moest komen, Zijn Hij: Gewoon wat je in de blog gaat vertellen. Tevens wees hij mij op “de spraak naar tekst functie” op mijn MacBook.
Dus hierbij mijn gesproken naar tekst inleiding, waarin ik de inhoud van deze blog kort, bondig maar toch vooral nieuwsgierigheid-wekkend formuleer.

Beschuldiging van culturele toe-eigening

Dit keer vertel ik jullie over een nieuwe show in Museum het Valkhof waar ik een bijdrage aan lever, en hoe ik tijdens het werken aan deze show werd beschuldigd van culturele toe-eigening! Door deze beschuldiging ben ik gaan onderzoeken wat auteurschap en toe-eigening in mijn werk precies is.
“Wat is culturele toe-eigening en maak ik mij hieraan schuldig?” Deze vragen staan centraal in mijn nieuwe werk in Museum het Valkhof. Maar bij het tot stand komen van mijn werk waren nog enkele strubbelingen te overwinnen en liepen de emoties bij mij soms hoog op.


Wat vooraf ging

De expositie in kwestie, gehouden in Museum het Valkhof heet “Weggegooide tijd”. Deze wordt gecureerd door Adelheid Smit en Thorsten Schneider. Dit zijn de curatoren die momenteel net als ik de residentie volgen in Schloss Ringenberg. Zij volgen daar het zogeheten ‘’plug in project’’. Hiervoor moeten zij twee shows cureren. Eentje in het Valkhof museum in Nijmegen en eentje op het Schloss zelf. Voor deze shows hoeven zij geen kunstenaars te gebruiken van de residentie zelf maar toen ik lucht kreeg van het thema dat zij wilden hanteren, kon ik het niet laten om een werkje van mezelf te pitchen.
Zoals jullie misschien weten is de collectie van Museum het Valkhof een kruising tussen archeologische vondsten en hedendaagse kunst. Met dit gegeven wilden de curatoren gaan werken: ‘Hedendaagse kunst tonen die ook zijn licht doet schijnen op het fenomeen ‘archeologie’ en hier vervolgens een ander blik op werpen.

Het werk dat ik bij de curatoren pitchte was er een uit mijn tweede jaar van de academie. Het werk bestaat uit een zorgvuldig verwijderd stuk graffiti van een muur.  Deze plakken graffiti zijn soms wel een halve centimeter dik en bestaan uit vele honderden lagen verf die in tientallen jaren zijn opgebouwd. Vervolgens schuur en polijst ik deze stukken op. Het resultaat is verbluffend! Het is een psychedelisch schouwspel waar de gelaagdheid en tijdelijkheid van deze subcultuur bijna letterlijk naar boven komt drijven.
Ik heb deze werken altijd gezien als urban-artefacts. De mogelijkheid om dit werk te integreren in een historisch museum leek mij fantastisch. Deze context zou een goeie juxtapositie zijn die verbanden legt tussen archeologie en graffiti en vice versa. Ook bevraagd het de positie van auteurschap. In hoeverre bepaal ik als auteur de identiteit van het kunstwerk. Of in hoeverre bepaalt het materiaal en zijn context dat. Dit spel van controleren en vrijlaten is wat mijn werk in zijn kern nu nog steeds definieert.
Dit concept sloot vervolgens zo aan bij het idee van de show ‘’Weggegooide tijd’’ dat de curatoren besloten mij hiervoor te vragen. Ik helemaal blij.

 

Ik maak graffiti kapot

Alleen toen ik besloot om onderzoek te gaan doen naar twee werelden die ik in mijn werk toe eigen, de wereld van de historische musea en de wereld van de lokale graffiti scene, stuitte ik bij die laatste groep op veel moeilijkheden. Niemand wilde bij voorbaat met mij praten. Dit is niet omdat ze vinden dat ik graffiti werk institutionaliseer of omdat ik hun werk in zekere zin kapot maak. Nee, zij willen niet met mij praten omdat ik geen deel uit maak van deze scene. Ik heb mijn strepen hier niet in verdiend.
In een e-mail heeft uiteindelijk iemand een verklaring gegeven die dit voor mij duidelijk maakte. De personen in kwestie schreef:

(…)is Graffiti een onderwerp / kunst die je moet proeven, proeven in de zin van het adopteren in je leven en het blijven beleven, dat betekent: elke dag er mee bezig zijn en het bewijze van ‘ademen’ zelfs voor mij als persoon / kunstenaar blijf ik na omme nabij 14 jaar (als schrijver) nog steeds nieuwe lagen en vormen ontdekken, dus een gesprek en/of dialoog met jou, voelt alsof ik jou mijn investering moet gaan geven(…)

Het is duidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Om graffiti te begrijpen moet je leven onderdeel zijn van de cultuur. Het woord culturele toe-eigening is nooit gevallen maar volgens hen meet ik mij een cultuur aan waar ik niks over te zeggen heb omdat ik er geen deel van uitmaak.
Later hebben ook ander mensen die ik wilde spreken zich achter deze verklaring  geschaard. Ik zeg niet dat alle graffiti kunstenaars er zo over denken maar ik denk wel dat dit een mening is die leeft onder een deel van de scene. De reactie maakte wel heftige emoties in mij los en ik begon mij af te vragen of ik inderdaad schuldig ben aan culturele toe-eigening. En zo ja, is dit dan fout? En als ik mij hieraan schuldig maak, doet een historisch museum dit dan ook niet? Hier worden tenslotte objecten die andere culturen symboliseren, samengebracht en geplaatst in een klinische voor hen vreemde ruimten.

Het zijn vragen die ik met mijn nieuwe werk in Museum het Valkhof oproep en ook probeer te beantwoorden. Ik ben benieuwd naar jouw ervaring met, of mening over mijn werk. Kom dus van de show genieten op zaterdag 21 april 15:30 in Museum het Valkhof te Nijmegen.

https://www.facebook.com/events/599952790364451/

More from Domas van Wijk

DOMAS VAN WIJK – huisblogger update 1

Introductie Ik ben Domas Anne van Wijk, geboren in Zeist maar getogen...
Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *